Priduminiu di varianti Omicron traze monti novus dizafiu y purgunta djuntu kuel. Nu ta intende ma monti di nôs pasienti meste informason sobri undi y kuandu ki es debe faze testi pa COVID-19, ultimu orientason sobri kuarentena y izulamentu, y mutu más.

A sigir sta risposta a alguns purgunta kumun sobri COVID-19.

Testi y Ixpuzison

Si bu tene sintomas, bu debe faze testi. Normalmenti, midjor altura pa faze testi é 2-3 dia dispôs di bu kumesa xinti sintomas. Djobe website di stadu di Massachusetts pa opsons di testi ô vizita website di bu stadu pa informason sobri testi. Tanbe bu pode uza un testi di faze na kaza (konxedu pa testi antijeniu). Sentrus pa Kontrolu y Privenson di Duensa (CDC) ten más informason sobri testi fetu na kaza li. Testi di rutina di COVID-19 pa kenha ki ka tene sintomas di COVID-19 ka sta dispunivel na nôs sirvisus di imerjénsia, sentrus di urjénsia médiku nen konsultórius di kuidádus primáriu.

Pur favor vizita website di BILH ô website di stadu pa un lista di opsons di testi ô pensa na kunpra un kit di testi antijeniu di faze na kaza. Si bu tene sintomas di COVID, bu ikipa di Kuidadus Primáriu sta prontu pa oferese-u konsedju y kuidadu. Tanbe nu pode organiza un telekonsulta (online ô pa tilifoni) ô un konsulta prizensial; y ku bazi na nisisidádis avaliadu duranti kel konsulta, nu pode djuda na rializa un testi na lugar más apropriadu.

Sentrus di Urjénsia Médiku di BILH ka ta dispunibiliza testi di COVID-19 pa kenha ki ka tene sintomas ô pa mutivus di viajen. Pur favor vizita website di stadu pa un lista di opsons di testi, ô pensa na kunpra un kit di testi di faze na kaza. Si bu tene sintomas di COVID, nos Sentrus di Urjénsia Médiku sta prontu pa oferese konsedju y kuidadu. Nu pode organiza un telekonsulta (online ô pa tilifoni) ô un konsulta prizensial; y ku bazi na nisisidádis avaliadu duranti kel konsulta, nu pode djuda na rializa un testi na lugar más apropriadu.

Massachusetts ten monti opson di faze testi. Tanbe bu pode uza un testi di faze na kaza, kazu ta aplika. Kuidadus Primáriu, Sentrus di Urjénsia Médiku y Sirvisus di Imerjénsia ka sta ta faze testis di rutina na lugar pa viajen nen pasientis asintomátiku n-es mumentu. Dispôs di ixplora tudu kes opson li si mesmu asin inda bu meste konsedju ô un pididu pa faze un testi di COVID, pur favor tzoma p bu ikip di Kuidadus Pirimáriu.

Si bu stevi en kontaktu prósimu ku algen ki tene COVID-19, pode rikumendadu pa bu faze testi. Si bu ben xinti sintomas, bu debe faze testi.

Orientasons aserka di nisisidádi di fika di kuarentena y faze testi dispôs di un ixpuzison sta ta muda. Djobe website di Dipartamentu di Saúdi Publiku di Massachusetts di CDC pa orientasons más atualizadu sobri kuarentena na anbienti kumunitáriu. Pur favor leba en konsiderason ma orientason pa kuarentena é diferenti na anbienti di instalasons di saúdi. Si bu entra un instalason di saúdi na kes 14 dia dispôs di bu diagnóstiku  ô di un testi puzitivu pa COVID-19, bu pode resebe tratamentu pur prikauson ô pididu pa adia un konsulta si ka for urjenti.

“Kontaktu Prósimu” ta faze riferénsia a tenpu ki bu pasa diretamenti ku un algen infetadu. Kel-li ker dizer ma bu stevi a menus di dôs metru di un pisoa infetadu pa un tutal di 15 minutu ô más na un piriudu di 24 ora.  Kes 15 minutu ka meste ser sigidu. Pur izénplu, trés ixpuzison di 5 minutu en siparadu na spásu di un dia ta da un tutal di 15 minutu di ixpuzison. Si bu stevi en kontaktu prósimu ku un algen infetadu, bu debe ser nutifikadu ô pa kel algen, ô pa skola ô pa dipartamentu di saúdi, apizar di isforsus di rastreiu di kontaktu kumunitáriu ter diminuidu risentimenti.

Izulamentu é pa pisoas ki testa puzitivu COVID-19. Kuarentena é pa kenha ki foi ixpostu a algen ki tene COVID-19. CDC ten más informason sobri izulamentu y kuarentena na anbienti kumunitáriu li. Pur favor leba en konsiderason ma kada sistema skolar ten si propi orientason. Pur favor kontakta bu sistema skolar pa más informason.

Si bu testa nigativu ku un testi di faze na kaza, sigi atual orientason rilasionadu ku kuarentena y otu testi. Si bu ben xinti sintomas, bu debe torna faze testi. Si bu testi antijeniu di faze na kaza for nigativu y bu tene sintomas, pur favor kontakta bu konsultóriu di familia pa más orientason (pur favor leba en konsiderason ma n-es mumentu, vulumi di xamada/email é rei di altu pa asuntus du tipu, tenpu di spera pode ser más kunpridu ki speradu). Bu pode ten ki ripiti un testi di faze na kaza dispôs di 24-48 ora ô bu pode rikumendadu faze un testi PCR.

Si bu testi antijeniu pa COVID da nigativu y bu tene sintomas, bu debe ripiti testi dentu di 24-48 ora ô faze un testi PCR, ki é más sertu. Para alen di kela, gripi sta ta spadja na nôs kumunidádi. Si bu testa nigativu pa COVID mas bu tene sintomas lebi parsidu ku gripi, pur favor diskansa, bebi txeu likidu, kunpanha bus sintomas y tenta limita kontaktu ku otus. Si bu testa nigativu pa COVID mas bu tene sintomas muderadu, inkluzivi febri y dor na korpu ô tosi, kontakta un prufisional di saúdi. El pode akonselha-u modi ki bu ta kuida di bu kabesa na kaza, y ditirmina si bu pode meste faze un testi ô meste di tratamentu.

Si Bu Tene COVID-19

Si bu uza un kit di testi di faze na kaza y bu testa puzitivu, bu tene COVID-19. Bu ka meste faze un testi PCR pa konfirma. Pur favor kumesa izulamentu imidiatamenti y nutifika bus kontaktu más prósimu sobri bu testi puzitivu. Kel orientason li pode muda ku tenpu; pur favor kontinua ta virifika.

Kondisons di altu risku pa COVID-19 grávi ta inklui tratamentu pa kankru, si bu sta toma midikamentu pa transplanti, ô bu sta ta toma midikamentus imunosupresor pa ous kondison. Otus kondison di altu risku ta inklui duensa króniku pulmonar; di rin; ô figadu; diabeti; HIV; obesidádi; y idádi igual ô superior a 65 anu, pode faze-u ser pre-dispostu a pioris sintoma di COVID-19 ô influenza. CDC ten más informason li. Bu prufisional di saúdi pode djuda-u ditirmina si bu ta kori altu risku ô nau.

Si bu tene sintomas lebi, fika na kaza y izula. Sintomas lebi ta inklui un tenperatura baxu di 100.4 grau, dor, ô un tosi lebi. Si bu tene kes sintoma li, fika na kaza y izula pa pelu menus sinku dia y ti ki bu ka xinti febri más sen uzu di midikamentu pa dixi febri pa 24 ora, kual ki for más txeu. Diskansa, bebi txeu likidu y kunpanha bus sintoma. Si Deus kizer bu ta bai kumesa xinti midjor na alguns dia. Bu ka meste kontakta bu médiku pa dexa-l sabe ma bu tene COVID. Dispôs di sinku dia, si bu kunpri kes kriteriu li, bu pode sai di izulamentu mas kontinua ta uza máskara 10 dia dispôs di bus sintomas ter kumesadu ô dispôs di bu primeru testi puzitivu.

Si bu tene sintomas muderadu, sima febri (un tenperatura riba di 100.4 grau), tosi signifikativu, ô falta di ar, izula na kaza y kontakta konsultóriu di bu médiku di familia. Si bus sa na tratamentu di kankru, pur favor txoma pa konsultóriu di bu onkulujista.

Si bu fidju tene febri (tenperatura riba di 100.4 grau), tosi signifikativu, más difikuldádi na rispira ô falta di ar, bu debe kontakta konsultóriu di bu médiku di familia. Tanbe bu debe txoma si el sta más durminhoku, si el ka bai kaza banhu na más ki 10 ora (si ten 3 anu ô más) ô más ki 8 ora (si es ten menus ki 3 anu). Médiku di bu fidju pode rikumenda prósimus pasu. Si bu fidju ten menus ki un mês y tene un tenperatura pa riba di 100.4 grau, bu fidju debe ser avaliadu na un sirvisu di imerjénsia.

Si bu ka ten un médiku di familia ô bu tene sintomas ki meste di atenson imidiatu, tenta un instalason di urjénsia médiku.

Si bu tene sintomas grávi, bai pa sirvisu di imerjénsia. Kel-li ta inklui sintomas sima:

  • Txeu difikuldádi na rispira
  • Dor pirsintenti ô prison na petu
  • Konfuzon ô tontura risenti
  • Ka konsigi korda ô mante kordadu
  • Peli, bexu, ô kantu di unha pálidu, sinzentu ô azuladu, dipendendu di ton di peli

Si bu ka ta konsigi bai ti sirvisu di imerjénsia, txoma pa 9-1-1.

Txoma pa konsultóriu di bu médiku di familia. Bu pode ser ilijivel pa tratamentu di COVID pa pasienti anbulatóriu. Pur favor leba en konsiderason, nôs dispunibilidáadi y ikipamentus é limitadu.

Pur izénplu, tirapia ku antikorpus monoklonal (mAB), pode djuda konbati infeson. Bu é ilijivel si bu ta kori altu risku di panha COVID-19 grávi y ten un testi antijéniu ô un testi PCR y sta na kes 10 dia dispôs di sintomas kumesa. Bu ikipa di kuidadus primáriu pode ser kapas di djuda na rializason di kel tipu di tratamentu li. Pur favor leba en konsiderason ma tirapia ku antikorpus monoklonal ka ta adiministradu na konsultóriu di bu médiku di familia y meste rializadu na un ospital spisifiku ô instalasons di stadu. Bu ikipa di kuidadus primáriu ka ten kontrolu diretu sobri kenha ki ta resebe kel tratamentu li na ditirminadu dia.

Kondisons di altu risku ta inklui sta na tratamentu pa kankru, sta ta toma midikamentu pa transplanti, ô sta ta toma midikamentus imunosupresor pa otus kondison. Otus kondison di altu risku, ta inklui duensa kroniku di pulmon, rin, ô figadu; diabeti; HIV; obezidádi; y idádi igual ô superior a 65 anu, pode faze-u ser pre-dispostu a piora sintomas di COVID-19 ô influenza. CDC ten más informason li.

Leba en konsiderason ma mAB ka sta dispunivel na nôs sentru di urjénsia médiku nen sirvisus di imerjénsia. Si bu for ilijivel, médiku di familia ta bai inkaminha-u pa un klinika spisifiku.

Tanbe, U.S. Food and Drug Administration divulga auturizasons pa uzu di imerjénsia (EUAs) pa Paxlovid di Pfizer (tarjetas di nirmatrelvir y tarjetas di ritonavir) y molnupiravir di Merck. Kes-li é kunprimidu ki pode ser uzadu na tratamentu di COVID-19 lebi a muderadu.

  • Paxlovid sta dispunivel pa adultus y kriansas apartir di 12 anu y ki ta peza pelu menus 40 kilu.
  • Molnupiravir é só pa adultus.

Tudu dôs sta dispunivel ku riseita apenas pa pasientis ki ta kori altu risku di panha COVID-19 grávi. Tudu dôs debe kumesa tomadu asin ki pusivel dispôs di diagnóstiku di COVID-19 y na másimu sinku dia dispôs di inisiu di sintomas. Inda nu ka ten kel tratamentu li dispunivel mas nu sta spera kuantidádis limitadu en brevi. Pur favor ka bu txoma nen manda mensájen pa konsultóriu di bu médiku di familia ta pidi kes midikamentu li pamodi inda es ka sta dispunivel.